پرینت

چرا باید کارآفرینی را بطور جدی مطرح کرد؟

نوشته شده توسط محمدعلی اثنی عشری on . Posted in تعاریف کارآفرینی

Share this post

 موضوع کارآفرینی، صرفنظراز تعاریف و برداشتهای مختلفی که از آن می شود، بیش از پنجاه سال است که در دنیا مطرح شده و هرچند در ایران مدت کوتاهی است بصورت جدی طرح گردیده ولی موضوعی است که پرداختن به آن از ضروریات محسوب می شود. در بیان اهمیت این موضوع، در اینجا می خواهیم اشاره ای داشته باشیم به فعالیتهایی که در کشورهای پیشرفته دنیا در راه شناسایی و شناساندن این مسئله و ترویج فرهنگ استفاده از آن صورت گرفته است. بدیهی است، موضوع و تئوری کارآفرینی به عنوان ظرفی است برای برخی فعالیتهای اقتصادی و مولد که ممکن است مظروف آن در مواردی فاقد وجهه موجه باشد، کما اینکه برخی مطالب حتی در کتب تخصصی این موضوع، از کارآفرینی بعنوان ابزاری کاپیتالیستی تعریف و تمجید نموده و این روش را تبلیغ می نمایند. ولی همانگونه که در مباحث مختلف نظری، فنی، صنعتی و ...، تئوریها و علوم مرتبط با آنها بعنوان ابزاری چند منظوره مورد استفاده قرار می گیرند که برخی از اهداف بکارگیری آنها معقول و موجه بوده و برخی نیز غیر منطقی و فاقد توجیه هستند – و در جوامع هدفمند و پویا با آرمانهای والای انسانی، تنها وجوه معقول و منطقی این ابزار بکار گرفته می شوند-، در مقوله کارآفرینی نیز الزاماً بایستی برخی «بایدها» و «نبایدها» متناسب با فرهنگ هر جامعه و عقاید اجتماعی آن تعریف شده و بر این پایه جهت دهی کارآفرینی را به سوی تعالی و ترقی جامعه – و خصوصاً جامعه خودمان- سوق داد. علی ایحال، در اینجا اشاره ای داریم به برخی از فعالیتهایی که در مجامع علمی دنیا درخصوص کارآفرینی، ترویج فرهنگ آن و حمایتهای مادی و معنوی و کارشناسی از کارآفرینان صورت می گیرد. از مهمترین مواردی که قابل ذکرند می توان به موارد زیر اشاره کرد: 1- دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کارآفرینی 2- کلوپ های کارآفرینی 3- مراکز مشاوره کارآفرینی 4- آموزش کارآفرینی خصوصاً برای قشر جوان و نوجوان 5- انتشارات کارآفرینی 6- همایشها و سمینارهای کارآفرینی 7- گزنیش کارآفرینان برتر هرچند ما قصد نداریم خیلی جزئی، شاهد مثالهایی در زمینه های فوق ارائه دهیم ولی اشاره ای کلی به برخی از واقعیتها مفید خواهد بود. الف) در حال حاضر در سایت اینترنتی Altavista بیش از 1.332.000 مدخل برای واژه کارآفرینی (Enterpreneur) وجود دارد و چنانچه سرفصل مشخصی برای جستجو تعیین نگردد در میان اقیانوس بیکران سایتها و اطلاعات آنها گم خواهیم شد. ب) اهمیت توجه به کارآفرینی برای برخی از کشورها بدان حد است که اقدام به تأسیس وزارتخانه ای برای رتق و فتق امور مربوط به کارآفرینی مینمایند. کشورمالزی چنین کشوری است که «وزارت توسعه کارآفرینی» (Ministry of Enterpreneur Development) را برای ساماندهی به امور کارآفرینان و توسعه فعالیت آنها تأسیس نموده است. حتی سایت آن در اینترنت نیز دولتی است. با این مقدمه تأکیدی، به بررسی مواردی درخصوص فعالیتهای جاری در زمینه کارآفرینی در جهان می پردازیم. 1- دانشگاهها و مراکز عالی کارآفرینی برای بررسی های محدود انجام شده در سایتهای اینترنتی، هم اکنون دانشگاهها و مراکز آموزش عالی بزرگی در سراسر دنیا، اعم از آمریکا، اروپا و آسیا دوره های آموزش کارآفرینی در سطوح عالی از لیسانس تا دکترای تخصصی برگزار می نمایند که در سایت Yahoo تعداد 41 مورد دانشکده و دانشگاه کارآفرینی با مدخل Enterpreneur توسط موتور جستجو یافت شد که ازاین تعداد بخش عمده ای در آمریکا مستقر بوده و تعدادی نیز در کشورهای کانادا، استرالیا، چین (هنگ کنگ)، سوئد و هندوستان و فیلپین فعالیت می نمایند. این مراکز غالباً دوره های تخصصی کارآفرینی را تدریس می نمایند ولی در بسیاری از بخشهای این دانشگاهها، علی الخصوص دانشکده مدیریت، بازرگانی، تجاری و اقتصاد آنها، درس کارآفرینی بعنوان یکی از دروس تخصصی ارائه می شود که نفس وجود این مراکز، اهمیتی را که در این کشورها برای کارآفرینی قائلند، بیان می کند. 2- کلوپهای کارآفرینی کلوپها و مراکز کارآفرینی، دنیای خاص خود را دارد. تعداد بیشمار این کلوپها و مراکز, نشان از اهمیت این مقوله در بین اقشار مختلف جامعه و علاقه آنان به این مطلب دارد که خود این مسئله فی نفسه، پرداختن به آن و جهت دهی و سامان دهی آنرا ضروری می نماید و علاوه بر تجمیع نظرات و تحدید تعاریف و روشها در جهت نیل سریعتر به اهداف موردنظر کارآفرینی و کارآفرینان، ایجاب می کند که مراکزی برای این موضوع تشکیل شود و این ضرورت، منجر به شکل گیری تعداد بیشماری از کلوپها و مراکز کارآفرینی شده که بسیاری از آنها توسط مؤسسات و مراکز آموزش عالی و دانشگاهها هدایت و راهبری می شوند. ازجمله این موارد می توان به مرکز کارآفرینی دانشگاه اوتاوای کانادا، مرکز کارآفرینی دانشگاه تجاری- اقتصادی میشیگان (که خود را وقف پیشبرد اهداف آموزشی و حرفه ای کارآفرینان آتیه دار و سرمایه گذاران خرد و کلان آن ایالت نموده است)، برنامه آموزشی زنده کارآفرینی دانشگاه مریلند، باشگاههای کارآفرینی دانشگاههای سیمون فرز کانادا، کالیفرنیا، کمبریج انگلیس، جئورجین اونتاریوی کانادا و جورجیای آمریکا اشاره نمود. سازمانها و کلوپهای غیر دانشگاهی کارآفرینی نیز به وفور یافت می شوند که از میان آنها می توان انجمن کارآفرینان نرم افزار دره سیلیکون (Silicon Valley) محفل کارآفرینان ایالت اورگون، انجمن کارآفرینان انگلیس، محفل کارآفرینان زن (FEW) و ... را نام برد. همچنین سازمانهایی که اطلاعات موردنیاز کارآفرینان را دراختیار آنان قرار می دهند، متعدد هستند. بعنوان مثال بانک اطلاعاتی انستیتوی کارآفرینی کانادا چنان گستره ای از اطلاعات را در اختیار متقاضیان قرار می دهند که جستجو در میان سرفصلهای مطالب نیز زمان زیادی را به خود اختصاص می دهد. «فسپا» (Fespa) سازمانی است که کارآفرینان سراسر آمریکا کمک می کند تا در اقتصاد جهانی موفق باشند. پایگاه اطلاعاتی CELCEE مطالب خام زیادی را در زمینه آموزش کارآفرینی در تمامی سطوح و درجات دراختیار کاربران و متقاضیان قرار می دهد. بطورخلاصه، تنوع و تعدد باشگاههای کارآفرینی در سطح جهان بقدری زیاد است که تنها در سایت AltaVista بیش از 106000 مورد باشگاه و سازمان کارآفرینی فهرست شده اند. کمیته ملی کارآفرینی ایالات متحده بدین منظور ایجاد شده که سیاست عمومی کشور و جامعه آمریکا را به سمت افزایش نقش کارآفرینی در اقتصاد ملی معطوف سازد. بانک اطلاعاتی این کمیته، منبع غنی و بی همتایی است برای تمامی کسانی که به کارآفرینی علاقه مندند. فعالیتهای این باشگاهها و سازمانها و مراکز نیز متنوع بوده و از برگزاری سمینارها و کارگاههای آموزشی گرفته تا برگزاری جلسات همفکری با اعضاء، میهمانی های عمومی بمنظور ارتقاء حس هماهنگی و همسویی بین اعضاء، ضیافتهای شام با کارآفرینان موفق، گردشهای علمی و ... را در بر میگیرد. 3- مراکز مشاوره کارآفرینی مراکز مشاوره کارآفرینی نیز همانند باشگاهها و کلوپهای کارآفرینی متعدد و متنوعند. برخی ازآنها خدمات مشاوره ای تخصصی در زمینه های خاصی ارائه می دهند و برخی بطورکلی درخصوص پدیده کارآفرینی ارائه طریق مینمایند. مراکز مشاوره و تبادل افکار بیشتر بصورت مراکزی برای مبادله اندیشه دانشجویان و جوانان جویای کار و فرصتهای طلائی درآمد و بصورت کاملاً رایگان با استفاده از اساتید فن ، مسیر درست را به متقاضیان نشان داده و حتی توصیه های حقوقی و مالی دراختیار آنان می گذارند. عمده فعالیت آنان نیز به رفع اشکالات موجود متقاضیان محدود می گردد. بعنوان مثال، بخش کارآفرینی سایت WWW.Pwenet.com سئوالات علاقه مندان را به همراه جواب آنها به ترتیب تاریخ وصول در سایت خود قرار میدهد تا مورد استفاده همگان قرار گیرد. 4- آموزش کارآفرینی برای جوانان و نوجوانان در مواردی، کشورها چنان برای کارآفرینی برنامه ریزی نموده اند که آموزش آن را از نوجوانی شروع می کنند. بنیاد ملی آموزش کارآفرینی در آمریکا، اختصاصاً دوره هایی برای جوانان و نوجوانان 11 تا 18 سال برگزار می کند و در بیان هدف اینکار، چنین می گوید که قصد دارد از این طریق این افراد را به اعضای بالقوه مفیدی (از لحاظ اقتصادی) برای جامعه و محله خودشان تبدیل کنند. این بنیاد کتابهای تخصصی را نیز در زمینه کارآفرینی به چاپ رسانده که The very very Rich درخصوص شرح حال کارآفرینان فوق استثنائی (یا پدیده های کارآفرینی) یکی از آنهاست

و در آن سرگذشت 20 کارآفرین برتر آمریکا را تشریح نموده است.


 

5- انتشارات کارآفرینی انتشارات کارآفرینی عمدتاً شامل بخشهای زیر می شوند: الف) کتب تخصصی کارآفرینی ب) مجلات مطبوعه تخصصی کارآفرینی پ) مجلات و نشریات الکترونیکی کارآفرینی کتب تخصصی کارآفرینی توسط ناشرین مختلف چاپ می شوند ولی هیچ ناشری در جهان بصورت تخصصی و انحصاراً کتب کارآفرینی منتشر نمی کند و تنها برحسب سفارش و یا نیاز بازار اقدام به این کار می نمایند. البته کتب تخصصی کارآفرینی فراوانند و موضوعات مطروحه در آنها نیز گوناگون هستند. این کتابها از تبلیغ برای بدست آوردن ثروت گرفته تا ابداع و ابتکار و چگونگی شکار فرصتها را مطرح می کنند و حتی کتابهای دستی (Hand Book) کارآفرینی نیز در این میان دیده می شوند. مجلات مطبوع (چاپی) و خبرنامه های آنها در نقاط مختلف وجود دارند که بصورت خاص و تخصصی اقدام به انتشار مطالب مرتبط با کارآفرینی مینمایند. تعداد این نشریات نیز نسبتاً زیاد بوده و در بسیاری از کشورها مثل ایالات متحده آمریکا، چکسلواکی، کانادا، فرانسه و ... به چاپ می رسند. مجلات و نشریات الکترونیکی کارآفرینی نیز متعدد بوده و به زبانهای مختلف در سایتهای اینترنتی قابل دسترسند. درخصوص کتب تخصصی کارآفرینی، همانطور که گفته شد هرچند کمتر ناشری میتوان یافت که صرفاً کتب تخصصی کارآفرینی را به چاپ برساند، ولی این نکته حائز اهمیت و شایان ذکر است که اکثر انتشارات طراز اول جهان، انواع کتب در این زمینه را به چاپ می رسانند و کمتر ناشری می توان یافت که در زمینه بازرگانی و تجارت, کتاب چاپ کند اما عناوینی از کتب کارآفرینی را در میان انتشارات خود نداشته باشد.

همچنین مؤلفینی که ایده های نو و کارآمد در زمینه کارآفرینی داشته باشند، معمولاً 2 الی 3 عنوان کتاب پرفروش و جذاب به بازار عرضه می نمایند. 6- همایشها و سمینارهای کارآفرینی همایشها و سمینارهای دوره ای کارآفرینی در کشورهای مختلف برگزار می شود که هدف از آنها تبادل افکار، اطلاعات و تجربیات کارآفرینان است که در سطوح مختلف کاری تشکیل می گردد. در کنار این همایشها، دعوت از نخبگان کارآفرین، مدیران موفق، افراد ثروتمند (که با فعالیت خود به ثروت دسته یافته اند) و برگزاری کارگاههای آموزشی و تخصصی و جلسات مشورتی و تبادل نظر نیز صورت میگیرد که سهم زیادیدر گسترش فرهنگ کارآفرینی و ارائه روشهای موفق به کارآفرینان جوان و آماتور دارد.

7- گزینش کارآفرینان برتر در کنار همایشها و سمینارها، بعضاً اقدام به معرفی کارآفرینان برتر و برگزاری مسابقاتی برای شناسایی کارآفرینان موفق می شود که جوایز بزرگی نیز برای آنها درنظر گرفته می شود. کارآفرینان متمول و ثروتمند برای پرستیژ موضوع اهمیت قائلند و ارزش مادی جوایز نمی تواند برای آنها جاذبه شرکت در رقابت را ایجاد نماید، ولی کارآفرینان آماتور و دارای بنیه مالی ضعیف، علاوه بر برخورداری از موقعیت پیش آمده، از منابع مادی این جوایز نیز منتفع می گردند. برخی از مسابقات از محدوده جغرافیایی کشور میزبان نیز فراتر میروند و جنبه بین المللی به خود می گیرند. بعنوان نمونه میتوان ازمؤسسه Ernst & Young در کشور انگلیس نام برد که در آن مسابقات انتخاب کارآفرین برتر در رشته های تخصصی مختلف برگزار می شود. البته بیشتر برندگان این مسابقات را غولهای صنعتی تشکیل می دهند. ولی برخی مراکز دیگر مثل دانشگاه اورگون آمریکا، مرکز کارآفرینی دوپری متعلق به دانشگاه جورجیا و یا دانشگاه کارآفرینی دانشگاه استانفورد آمریکا با تعریف معیارهای مشخص، امکان برنده شدن کارآفرینان کوچک را نیز فراهم آورده اند. آنچه گفته شده مشتی از خروار بود برای توجه دادن به این نکته که کارآفرینی و کارآفرینان در جوامع پیشرفته از موقعیت ویژه برخوردارند و درمورد آنها به طریق علمی و هدفمند برنامه ریزی می شود. در مواردی، از بررسی مطالب موجود، چنین استنباط می شود که از نظر برخی دولتها، اشتغالزایی و ایجاد شغل توسط دولتها امری بی معناست و ترویج کارآفرینی (خود اشتغالی) بسیار زودتر نتیجه می دهد و بازدهی بهتری در پی دارد. این امر درخصوص زنان کارآفرین نیز به خوبی مصداق دارد که علاوه بر مشاهده عینی توانائیهای زنان در جامعه خودمان، سوابقی نیز از کارآفرینی زنان در کشورهای دیگر وجود دارد و جالب این است که در برخی از کشورها، سوابق موجود نشانگر وجود آمار و اطلاعات مربوطه از حدود 25 سال پیش است و این مسئله به خوبی برنامه ریزی مدون برخی کشورها را در زمینه های مختلف کارآفرینی نشان می دهد. – موضوعی که در کشور ما چندان جدی گرفته نشده است- وجود معضل بیکاری در کشور و توجه به هرم سنی جمعیتی (که بدنه جوان آن بیشترین بزرگی را داراست)، ما را وادار می نماید که برای آینده این قشر پرانرژی و فعال، برنامه ریزی اساسی بنمائیم و یکی از مؤثرترین راههای رفع مشکل بیکاری آنان (در کنار فعالیتهای مربوط به توسعه اقتصادی کشور و ایجاد اشتغال توسط دولت)، توجه دادن آن قشر به پتانسلیهای موجود و توان بالقوه آنان در کارآفرینی و خلاقیت است و برای ایجاد انگیزه در آنها برای این کار، طرح موضوع ایجاد ثروت از طریق کارآفرینی و ارائه راههای اجرائی کردن آنها میتواند بسیار مؤثر باشد چرا که : «کارآفرین کسی است که در مرحله اول برای خود از طریق اشتغال مولد تولید ثروت کند و پس از آن برای دیگران»

 

Share this post