مقاله ها

پرینت

به بهانه ارائه لایحه هدفمندی یارانه از طرف دولت به مجلس

نوشته شده توسط محمدعلی اثنی عشری on . Posted in بدون مجموعه

Share this post

تلفات برق در ایران

 

1-   دولت در فرایند اصلاح هدفمندی یارانه ها یک سوزن به خودش بزند یک جوالدوز به مردم

2-   تا کی مردم باید تاوان سوء مدیریت و عدم احساس مسئولیت های بعضی از مسئولین را بدهند؟ بخصوص درحال حاضر که مجدداً بحث هدفمندی یارانه ها مطرح شده و قرار است دولت لایحه جداگانه ای را به مجلس بفرستد:

باور کنید آنقدر مطلب دراین خصوص زیاد است که نمی دانم از کجا شروع کنم. فقط می توانم فتح بابی کرده باشم تا در فرصت مناسب، آمار و ارقام موضوع را طی یادداشت جداگانه ای درخصوص حامل های انرژی یعنی برق، گاز، نفت، بنزین، گازوئیل و غیره منتشر کنم.یادم هست آخرین ترم تحصیلی یعنی بهار سال 1365 که در رشته برق گرایش قدرت با آقای دکتر قلی محمدی 3 واحد درسی داشتم به نام «عایق ها و فشار قوی«، درست است که به ظاهر این یک درس دانشگاهی بود که جزء سیلابس های درسی همه دانشجویان برق گرایش قدرت است، اما جالب اینکه در تمامی دانشگاههای دولتی ازحمله شریف، تهران، علم و صنعت و ... تنها دکتر قلی محمدی بود که این درس را تدریس می کردند شاید به خاطر اینکه ظاهراً یا فرد مناسب تری نبود و یا بخاطر مباحث جانبی که مطرح می کردند،

{jcomments off}  

اکثر رؤسای دانشگاهها و دانشکده های برق علاقه داشتند ایشان این 3 واحد را تدریس نمایند. برای خود من هم این درس جالب بود و هم مسائل جانبی که استاد مطرح می کرد. تقریباً عمده مباحث جانبی سیاسی شده بود؛ آقای دکتر قلی محمدی انگار در یک حزب منتقد سیاسی صحبت می کردند!! هم به سیستم شاهنشاهی ایراد داشت و هم به روند فعلی در مدیریت صنعت برق کشور. همیشه هم بحث را با این مطلب اما جدی، مسئولانه و با جرأت شروع می کرد: «خانم ها، آقایان، ما در کشور تا در بعضی موارد , 30% پِرتی و تلفات بی ربط و ناشی از سوء مدیریت، عدم توجه و نظارت مسئولین و بهرمند نشدن از تکنولوژی های نوین در صنعت برق داریم!»

(توضیح اینکه در گزارش های تقریباً رسمی گاهی , میزان تلفات برق در ایران را بین 14 تا 15 درصد اعلام میکنند که در مقایسه با کره جنوبی که تقریباً بین 3 تا 4 درصد میباشد ... فاجعه است!!)

تجربه، دانش و اطلاعات آقای دکتر قلی محمدی درست بود و ایشان راست می گفتند. همچنان بعد از چندین سال کشور ما به این بلا و مصیبت گرفتار است!!

سئوال من همیشه از دولت مردان و مسئولین این بود که چرا باید هزینه اینهمه پِرتی و تلفات برق را که مطلقاً به مصرف کننده و مردم ربطی ندارد، بایستی ایشان بپردازند؟ چرا باید هزینه تمام شده هر کیلووات ساعت برق در بعضی کشورها مثلاً x و در ایران 2x و یا x+y باشد؟ در این مورد یاد مطلبی افتادم که چند سال پیش دوست عزیزمان آقای بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت فعلی در یک برنامه تلویزیونی می گفت: «هزینه استخراج نفت  در عربستان بخاطر استفاده از تکنولوژی های پیشرفته 2 دلار برای هر بشکه نفت و در ایران حدود 10-8 دلار است!!» خوب ایشان هم در سوابق کاری خودشان مدتی وزیر نیرو یعنی متولی آب و برق کشور بوده و هم مدت زیادی بعنوان وزیر نفت متولی امور نفت و گاز و پتروشیمی بوده و هستند.

درست همان سئوال در مورد سوخت وجود دارد که چرا اگر کشوری و یا کشورهایی هزینه تولید، استخراج، انتقال و جابجایی سوخت مثلاً x است و علی القاعده مردم پرداخت های مصرفشان از این محصولات را بر همین مبنا یعنی x پرداخت می کنند، ما در ایران به همان دلایلی که آقای زنگنه هم گفتند یعنی بهره مند نبودن از تکنولوژی های نوین و عدم استفاده از مواد و لوله ها و تجهیزات مدرن، بایستی مثلاً 2x و یا x+y را بعنوان هزینه تمام شده تحویل برق یا گاز و یا بنزین و ... محاسبه و صورتحساب آنرا برای مردم ارسال کنیم؟!

3-   چرا باید در کشور در بعضی مناطق که الان از ذکر آنها معذورم، اصلاً قبض صادر نشود و یا ارسال نشود؟

4-   چرا و چه کسی مسئول این همه برق دزدی، آب دزدی و یا گاز دزدی است؟ بنده به شخصه جاهایی را می شناسم که متأسفانه اقدام به این کار زشت و ناپسند می کنند. تصور کنید آن گروهی که پول برق و آب و گاز و .... را می دهند، بایستی جور اینها را هم بکشند. ضمن اینکه به آن عده از افرادی که مبادرت به کار ضد ملی می کنند، توصیه اخلاقی، انسانی، میهنی و حتی شرعی می کنم که بساط دزدیدن برق و آب و گاز و ... را جمع کنند و خیال نکنند این مبارزه با دولت و آقایانی است که شاید به زعم آنها مورد سلیقه آنها کار نمی کنند بلکه دزدی از جیب سایر هموطنان می باشد. اما باید از دولت مردان و مسئولین پرسید چرا بر این اوضاع نظارت و تسلطی ندارند و یا سهل انگاری می کنند؟!

5-   چرا باید شرکت گازِ ما اعلام کند با حدود یکصد میلیارد تومان یک شرکتِ ورشکسته است؟ اولاً ایضاً همین پِِرتی ها و بهره مند نکردن پایگاههای تولید و توزیع و انتقال گاز به تکنولوژیهای پیشرفته و مدرن و ثانیاً عدم نظارت دقیق و پیوسته بر نوع عملکرد مردم و همچنین بعضی مأمورین مربوطه اعم از مأمورین آب، برق، گاز (متأسفانه در مناطقی سراغ دارم که بعضی مأمورین با زد و بند با مشترکین و مصرف کنندگان گاز کنتورهای گاز را دست کاری می کنند تا مشترکین پول کمتری نسبت به گاز مصرفی پرداخت کنند. قابل ذکر است  که در یک مورد بنده شخصاً به اداره برق و اداره گاز و آب، مراجعه کرده و دزدیهای مشترکی در نزدیکی منزلمان را به ادارات مربوطه گزارش کردم که متأسفانه هیچ اقدامی از سوی مسئولین ذیربط صورت نپذیرفت!!) ازجمله عواملی است که یک شرکت عظیم مثل شرکت گاز به جای درآمد زایی، یک شرکت ورشکسته می شود.

خوب است وکلای محترم ملت که قرار است لایحه تقدیمی دولت در خصوص هدفمندی یارانه ها را بررسی کنند، به این نکات توجه نمایند و دولت را وادار کنند که بیلان میزان تلفات و دزدی های حامل انرژی را بدهد و لازم شد در این مورد، تحقیق و تفحص کنند و آنجائیکه دولت باید کارهایی را برای کم کردن هزینه های تولید، انتقال و توزیع این حامل ها انجام دهد، در نظر گیرد. آن وقت اصلاً فکر نمی کنم اگر واقعاً براساس استانداردهای جهانی نفت را استخراج کنیم، برق را تولید و توزیع کنیم و ... نیازی به اینهمه سر و صدا باشد.

هکذا دستگاههای  دیگری هم که در این رابطه مسئولند همچون وزارت صنایع و خودروسازها باید بگویند چرا مصرف سوخت هر خودرو در بعضی کشورها در هر صد کیلومتر x و در ایران تا 3x می باشد. و شهرداریها و سازمان نظام مهندسی و وزارت مسکن و شهرسازی چرا استانداردهای ساخت و ساز و عایق بندی ساختمانها را کنترل نمی کنند تا این همه اتلاف انرژی و حرارت در ساختمانها وجود داشته باشد.

بنده نمی گویم کشفیاتی کرده ام که منحصر به فرد است، نخیر، این مباحث سالهاست در کشور مطرح می باشد. بسیاری از مسئولین که یک نمونه آن را عرض کردم جناب زنگه وزیر فعلی نفت خیلی بیشتر و بهتر از بنده از این موردها مطلع هستند. منهم از باب یادآوری به مسئولین و به عنوان یک شهروند تذکری به نمایندگان مجلس میخواستم عرض کنم که تابحال نشنیده و یا مطلع نشده ام که مجلس محترم در این موارد کار جدی کرده باشد. در حد وظایف و مسئولیت های خودم چند بار در سالهای 1378 و 1379 حتی حضوراً به مرکز انرژی های نو و وابسته به سازمان انرژی اتمی واقع در امیرآباد و مرکز بهینه سازی انرژی وابسته به وزارت نیرو، واقع در انتهای پونک مراجعه و با مسئولین وقت مذاکراتی داشته و راهکارهایی ارائه داده ام و از این دست فعالیت ها و مذاکرات در سطوح پایین خیلی سراغ دارم اما در سطوح بالاتر و دولت و مجلس نشنیده ام چنین مباحثی، جدی بشود؛ که امیدوارم این بار و قبل از تصویب قانون تکمیلی هدفمندی یارانه ها که از سوی دولت به مجلس ارائه می شود این موارد به طور جدی مطرح گردد.

در پایان یادآور می شوم طی یادداشت جداگانه ای بیشتر به این موضوع خواهم پرداخت و آنجا مستندات و آمار و ارقام دقیق را منتشر خواهم کرد و برای پیگیری و عملیاتی بودن این موضوع یعنی «انجام کارها و مسئولیت هایی که دولت در پایین آوردن مصرف انرژی و سوخت می بایست انجام دهد جهت هرگونه همکاری توسط خود و دوستان اعلام آمادگی می نمائیم.»

والسلام

این گزارش راهم بخوانید...

تلفات برق کشور معادل مصرف یک سال شهر تهران

خبرگزاری تسنیم: اگر تلفات برق در کشور برابر با متوسط جهانی بود سالانه ۱۷ میلیارد کیلووات‌ساعت برق که معادل مصرف برق یک سال شهر تهران است، صرفه‌جویی می‌شد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، تلفات انرژی الکتریکی رابطه مستقیمی با جریان عبوری از سیم‌ها و رابطه معکوسی با سطح ولتاژ دارد. برای آن که تلفات برق در شبکه انتقال کم شود، سطح ولتاژ آن در پست‌های نیروگاهی افزایش می‌یابد. از آن جا که سطح ولتاژ مورد نیاز مشترکین شهری بسیار پایین‌تر از سطح ولتاژ شبکه انتقال است، سطح ولتاژ در انتهای شبکه انتقال باید کاهش یابد تا برای استفاده این مشترکین آماده شود. این کاهش سطح ولتاژ، افزایش سطح جریان عبوری در شبکه‌ی توزیع شهری را در پی دارد و باعث اتلاف انرژی الکتریکی در شبکه توزیع می‌شود.

بر اساس آمار وزرات نیرو انرژی الکتریکی تولید شده در کشور در سال 91 به 247 میلیارد کیلووات‌ساعت و میزان انرژی فروخته شده به مصرف‌کنندگان نهایی به 195 میلیارد کیلووات‌ساعت رسید. با توجه به میزان صادرات و واردات برق و همچنین انرژی تولیدشده توسط صنایع بزرگ، تلفات شبکه انتقال و توزیع در این سال 14.2 درصد محاسبه می‌شود. این در حالی است که متوسط تلفات شبکه برق در بین کشورهای مختلف دنیا 8،3 درصد است و نشان می‌دهد در شبکه برق کشور دو برابر متوسط دنیا انرژی تلف می‌شود.

در حال حاضر اگر تلفات شبکه برق کشور تنها یک درصد کاهش یابد، سالانه 2،6 میلیارد کیلووات‌ساعت معادل 1000 میلیارد تومان صرفه جویی به همراه خواهد داشت. به عبارت دیگر با کاهش یک درصد از این تلفات می‌توان یک نیروگاه مانند نیروگاه سیکل‌ترکیبی شهید سلیمی مازندران را در طول سال خاموش کرد. همچنین اگر تلفات برق در کشور برابر با متوسط جهانی بود سالانه 17 میلیارد کیلووات‌ساعت برق (معادل مصرف برق یک سال شهر تهران) صرفه‌جویی می‌شد.

اگرچه میزان تلفات شبکه انتقال و توزیع در کشور طی سال‌های گذشته کاهش پیدا کرده اما روند کاهش آن کند بوده است. به علاوه بخش عمده‌ای از کاهش تلفات این دو شبکه که تاکنون محقق شده به خاطر کاهش تلفات غیرفنی از قبیل جلوگیری از برق دزدی بوده است. در نتیجه برای کاهش بیشتر سطح تلفات لازم است پروژه‌هایی برای کاهش تلفات فنی اجرا شود که زمان بیشتری را می‌طلبد. در نتیجه به نظر می‌رسد در سال‌های آتی کاهش تلفات پیچیدگی بیشتری داشته باشد. با حفظ روند حاکم بر کاهش تلفات از سال آغاز اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها در سال 89 تاکنون، حدود 10 سال زمان لازم است تا تلفات شبکه برق در کشور به سطح متوسط جهانی برسد.

بر این اساس ضروری‌ است مسئولین وزارت نیرو در دولت جدید توجه بیشتری برای کاهش تلفات شبکه برق داشته باشند و برنامه مشخصی را برای آن اجرا کنند.

* محمدامین آجورلو - کارشناس انرژی 

Share this post